UBEZPIECZENIA FINANSOWE
Ubezpieczenia finansowe jako narzędzie transferu ryzyka operacyjnego i finansowego przedsiębiorstw
Dążenie do optymalizacji działalności gospodarczej wymusiło potrzebę zajęcia się tzw. "technologią ryzyka", czyli profesjonalnym przeciwdziałaniem stratom powstającym w wyniku realizacji różnych zagrożeń. "Risk management", czyli zarządzanie ryzykiem, to angielskie określenie procesu świadomego diagnozowania i sterowania ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem jest procesem, którego celem jest przede wszystkim zmniejszenie stopnia ryzyka funkcjonowania podmiotu gospodarczego poprzez zmniejszanie albo nawet całkowite wyeliminowanie niekorzystnych skutków określonych zdarzeń niosących ryzyko.
Identyfikacja ryzyka jest podstawowym etapem procesu zarządzania ryzykiem. W tej fazie powinny zostać określone zdarzenia, które zagrażają danemu przedsiębiorstwu. Ważne jest, aby rozpoznać najistotniejsze potencjalne straty, jakie mogą zagrozić funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, dotykając całości bądź poważnej części jego majątku, na który to składają się dobra materialne, pracownicy, znajomości technologii, klienci czy image. Elementy te występują w każdym przedsiębiorstwie w różnym składzie rodzajowym i wartościowym, dlatego też identyfikacja ryzyka przebiegać powinna w każdym przedsiębiorstwie indywidualnie.
Po zidentyfikowaniu ryzyka zagrażającego danemu przedsiębiorstwu następuje etap związany z oszacowaniem i pomiarem ryzyka. Podstawę dla ustalenia rozmiarów zagrożeń może stanowić obserwacja rozmiarów szkód oraz częstotliwości ich występowania. Ścisłe określenie prawdopodobieństwa częstotliwości wystąpienia konkretnego zdarzenia i jego skutków materialnych jest zadaniem trudnym. Może jednak ono zostać określone w oparciu o dane statystyczne lub szacunkowe.
Następnym etapem jest kontrola ryzyka, obejmująca techniki, narzędzia, strategie oraz procesy, które pomagają unikać ryzyka lub je redukować (tzw. fizyczna kontrola ryzyka) oraz zatrzymywać lub też transferować ryzyko (tzw. finansowa kontrola ryzyka). Redukcja ryzyka obejmuje działania o charakterze prewencyjnym, czyli dążenie do redukowania liczby strat lub całkowite ich eliminowanie, a także redukowanie potencjalnej wielkości straty.
W procesie podejmowania strategicznych i bieżących decyzji w przedsiębiorstwie naturalnym jest dążenie do uzyskania pewności. Ujemne skutki zdarzeń losowych, które mogą być wynikiem zarówno działania sił przyrody, jak i efektem działań ludzkich, od dawna zmuszały przedsiębiorców do szukania metod obrony przed nimi. Stąd potrzeba instrumentu zapewniającego pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych wywołanych przez zdarzenia losowe. Instrumentem tym jest ubezpieczenie, które umożliwia rozłożenie ciężaru pokrycia skutków zdarzeń losowych na wiele jednostek, którym zdarzenia te zagrażają. W tym sensie ubezpieczenie neutralizuje niebezpieczeństwo powstania potrzeb materialnych w następstwie zrealizowania się określonych zdarzeń losowych. Każda zagrożona jednostka ma prawo do zaspokojenia potrzeby mogącej powstać w jej majątku w wyniku określonego zdarzenia losowego, ale również ma obowiązek udziału w zaspokojeniu potrzeb powstających u innych jednostek wraz z nią objętych ubezpieczeniem.
Rola ubezpieczeń gospodarczych w działalności przedsiębiorstwa
W drodze ubezpieczenia firmy przerzucają ryzyko wystąpienia wydatków, zyskując w ten sposób większą pewność działania. Jest to ważne zarówno dla firm małych, jak i dużych, mogą one bowiem dzięki ubezpieczeniu skoncentrować się na realizacji głównego celu swej działalności. Transferując ryzyko w drodze ubezpieczeń, nie muszą się obawiać, że podejmowane przez nie działania nie zostaną zrealizowane na skutek ubezpieczonego ryzyka (np. pożaru). Ponadto ubezpieczenie, eliminując konieczność zamrażania określonego kapitału na pokrycie potencjalnych strat, pozwala na szerszy zakres inwestowania, na śmielszą realizację nowatorskich przedsięwzięć inwestycyjnych, wdrożenie wynalazków - jednym słowem na wszechstronny rozwój. Mając poczucie finansowego bezpieczeństwa wynikającego z zawartych umów ubezpieczenia, przedsiębiorstwa są również bardziej skłonne do podejmowania ryzykownych decyzji. Poczucie bezpieczeństwa mogą wzmagać dodatkowo profesjonalizm działania oraz dobry standing finansowy ubezpieczyciela.